بالاخره انتظار طولانی به پایان رسید و انویدیا کارت گرافیک‌های GeForce RTX 5000 مبتنی بر معماری Blackwell را معرفی کرد. انویدیا امروز مجموعه‌ای از اعلان‌ها در کنار مراسم پخش زنده خود در نمایشگاه CES 2025 داشته است که به آنها خواهیم پرداخت. انویدیا برنامه دارد کارت گرافیک‌های جدید خود، شاملGeForce RTX 5090 و GeForce RTX 5080 را در آخر ژانویه و مدل‌های GeForce RTX 5070 و GeForce RTX 5070 Ti را نیز در ماه فوریه عرضه کند. مدل RTX 5090 به‌عنوان مدل پرچمدار طراحی شده و مناسب کاربران با نیازهای محاسباتی بالا برای وظایفی چون پردازشی هوش مصنوعی، شبیه‌سازی‌ها یا سناریوهای گیمینگ بسیار سنگین خواهد بود. در این خبر به مهم‌ترین نکات و مشخصات معماری GPU Blackwell خواهیم پرداخت.
معماری Blackwell
در زمینه مشخصات سری GeForce RTX 50، Blackwell کد نام معماری تراشه‌های گرافیکی جدید است که زیر بنای نسل جدید کارت گرافیک‌های انویدیا است. انویدیا به‌طور سنتی معماری تراشه‌های گرافیکی هر نسل خود را به نام دانشمندان و نوآوران برجسته نام‌گذاری می‌کند. در این مورد، Blackwell احتمالاً به افتخار دیوید بلکول، ریاضیدان برجسته آمریکایی-آفریقایی تبار نام‌گذاری شده است. دیوید هارولد بلکول (1919–2010) به دلیل مشارکت‌های برجسته‌اش در نظریه بازی‌ها، نظریه احتمال، و نظریه آمار شهرت داشت.
GeForce RTX 5090
کارت گرافیک RTX 5090 بر اساس Blackwell GB202 ساخته شده است و نسبت به مدل پرچمدار قبلی مبتنی بر معماری Ada دارای مساحت چیپ بزرگ‌تری است. این کارت گرافیک هسته GB202-300-A1 را در خود جای داده و دارای ۱۷۰ واحد SM از ۱۹۲ واحد ممکن، با مجموع ۲۱۷۶۰ هسته کودا می‌باشد. این تعداد هسته فعال حدود ۱۱ درصد کاهش نسبت به ۲۴۵۷۶ امکان‌پذیر در هسته AD102 کامل دارد.
کاهش هسته‌های فعال احتمال دارد باعث بهبود عملکرد حرارتی و پتانسیل بیشتر برای اورکلاک این کارت گرافیک شود و کاربران را قادر سازد تا به فرکانس‌های بالاتر و پایداری بهتری در پردازش‌های سنگین دست پیدا کنند. کارت گرافیک NVIDIA GeForce RTX 5090 از پیشرفت‌های شگرفی در فناوری حافظه بهره‌مند بوده و دارای ۳۲ گیگابایت VRAM از نوع GDDR7 با رابط حافظه ۵۱۲ بیتی است. این حافظه‌ها با سرعت ۲۸ گیگابیت بر ثانیه کار می‌کند و پهنای باندی تا ۱۷۹۲ گیگابایت بر ثانیه فراهم می‌آورند. این کارت همچنین شامل کش L3 حجیم‌تر و تکنیک‌های جدید فشرده‌سازی حافظه است که بازدهی و سرعت پردازش اطلاعات را افزایش می‌دهد. این بهبودها در بازی‌هایی با وضوح بالا و وظایف محاسباتی پیچیده خود را نشان می‌دهند و عملکرد بهتری در فعالیت‌های پردازشی سنگین مانند بازی در رزولوشن 4K، رندرینگ Real-Time و انجام شبیه‌سازی‌های پیچیده را به دنبال خواهد داشت.
RTX 5090 دارای توان TBP 575 وات است. البته گفتنی‌ست مصرف واقعی توان در طول بازی‌ها یا استفاده‌های معمول کمتر خواهد بود، زیرا TBP بیانگر حداکثر توان مصرفی در بار کامل است.
مدل Founders Edition با نسخه مرجع انویدیا دارای طراحی خنک‌کننده دو اسلات است تا حرارت تولید شده توسط پردازنده گرافیکی را به‌طور مؤثری دفع کند. به‌طور کلی، NVIDIA GeForce RTX 5090 با معماری پیشرفته، سیستم حافظه بهبود یافته، مدیریت حرارتی بهینه، عملکردی قدرتمند برای نیازهای بازی‌های پیشرفته و برنامه‌های حرفه‌ای ارائه می‌دهد.
GeForce RTX 5080
کارت گرافیک RTX 5080 از تراشه GPU GB203-400-A1 بهره می‌برد. این چیپ پردازشی دارای ۸۴ واحد SM و در مجموع مجموع ۱۰۷۵۲ هسته کوداست که به‌طور حدودی نیمی از تعداد هسته‌های RTX 5090 را دارا می‌باشد. برای یادآوری، مدل‌های قبلی مانند RTX 4090 و RTX 4080 اختلافی ۴۰ درصدی در تعداد هسته‌ها داشتند. RTX 5080 همچنین با ۱۶ گیگابایت حافظه GDDR7 با رابط حافظه ۲۵۶ بیتی ارائه می‌شود. سرعت حافظه تا ۳۲ گیگابیت بر ثانیه می‌رسد که پهنای باند کلی ۹۶۰ گیگابایت بر ثانیه را ممکن ساخته است.
توان کل برد این کارت گرافیک ۳۶۰ وات است که نسبت به RTX 4080 SUPER با توان ۳۲۰ وات افزایش جزئی یافته است. این مشخصات فنی نشان می‌دهد، در حالی که RTX 5080 قابلیت‌های عملکردی قدرتمندی را ارائه می‌دهد، عملکرد واقعی در استفاده روزمره ممکن است تحت تأثیر چندین عامل دیگر قرار گیرد.
معرفی DLSS 4
فناوری DLSS جدید تجربه بازی را با پردازش شبکه عصبی و هوش مصنوعی قدرتمند، متحول می‌کند. این فناوری میزان نرخ فریم را افزایش و تاخیر را کاهش می‌دهد و همچنین کیفیت تصویر را بهبود داده تا تجربه بازی‌ها روان‌تر و گیراتر گردد.
DLSS 4 جدیدترین پیشرفت‌های فناوری از جمله multi-frame generation (نسل جدیدی از Frame generation که در سری RTX40 پشتیبانی می‌شد) را همراه با بازسازی پرتوهای نور بهینه و Super resolution معرفی می‌کند.
این فناوری از قدرت کارت گرافیک‌های خانواده GeForce RTX 50 مجهز به هسته‌های Tensor نسل پنجم و هسته‌های رهگیری پرتو RT نسل چهارم بهره می‌برد.
DLSS 4 در روز اول برای ۷۵ بازی از جمله Diablo 4، Stalker 2، Indiana Jones and the Great Circle و بسیاری دیگر پشتیبانی خواهد شد. علاوه‌بر بازی‌های موجود، عناوینی مانند DOOM: The Dark Ages و Dune: Awakening نیز از DLSS 4 در زمان عرضه پشتیبانی خواهند کرد.